Tagarchief: berlin

jan 1

Duik in het nieuwe jaar!

Afbeelding

Oranke Meer in Berlin (AP Photo/Markus Schreiber)

Al jaren beweer ik dat ik die hele oud-en nieuwjaarsdrukte maar niets vind. En dus blijf ik vaak lekker thuis. Dat lawaai op straat, de honden die ontzettend angstig zijn, dat dwaze drinkgelag, het hoeft allemaal niet echt. Maar als ik heel eerlijk ben, moet ik toegeven dat ook ik me eens zou willen gooien in dat escapistische feestgedruis. Want 2012 is helaas achter de rug, we zijn weer ouder en wat wijzer geworden en het gaat niet goed met de wereld. Gisteren was het oudjaar, morgen wordt mijn dochter 18. Dat is voor mij (en ontegensprekelijk ook voor haar) een ontzettend grote stap.

Een duik in het koude water is ook een symbolische stap, vergelijkbaar met het dopen dat in zovele religies een heel belangrijke plaats inneemt. Je werpt het juk van het verleden af, en je begint met een nieuwe blik. Je overschrijdt je grenzen. Alles is immers nog mogelijk op een eerste januari. Over de hele wereld zijn er mensen die dat koude water trotseren om het nieuwe jaar te begroeten. En Berlijn, met haar vele meren, leent zich hier erg goed voor. Er wonen hier dus nogal wat “ijsberen“. Deze mensen zijn veel moediger dan ik.

Ik wil dus  graag symbolisch in dit nieuwe jaar duiken. Met nog meer goesting in het leven. Met nog meer empathie. Om dan, op het einde van het jaar, hopelijk ietwat gelouterd 2014 in te duiken. Misschien zelfs letterlijk 🙂

En dat wens ik ook voor jullie, lieve lezers.

Proost!

dec 17

Zentralfriedhof Friedrichsfelde

Afbeelding

Het is me wat. Wonen met 2 honden in een stad. Ze zijn bovendien niet meer van de jongsten. Ik kan het me dus niet meer veroorloven om langer dan een paar uur van huis te zijn. Ik zou dat uiteraard wel kunnen maar het opkuisen van pis en poep  is niet mijn favoriete bezigheid. Noch die van mijn huisgenoten trouwens.

Maar uiteindelijk verplicht een hond je af en toe het huis uit te komen en dat is eigenlijk een goeie zaak voor iemand als ik, die anders haar bureaustoel enkel uitkomt om koffie te zetten of iets uit de koelkast te halen.

Titou

Titou

Zo bracht Titou  (grote wandelingen zijn voorbehouden voor Titou de blonde Labrador, de andere is te oud) me vandaag naar, hoe haalt hij het in zijn kop??, het kerkhof. Het is weer eens wat anders dan het park, niet waar?

Het is half 4 en bijna donker. Na dagen vorst, heeft de dooi ingezet. Temperaturen net boven het vriespunt. Als ik door de poort van het kerkhof Friedrichsfelde (Zentralfriedhof) stap, denk ik heel eventjes dat ik op de set van Sleepy Hollow ben beland. Er is mist en uit die mist doemt een man op. Ik zie een eenzame jogger aan de andere kant van mijn nogal kleine gezichtsveld. Kale loofbomen maar ook veel dennenbomen waardoor er tussen de sneeuw en in het weinige licht dat er nog rest wat groen doorschemert. En af en toe een graf. Het is tenslotte een begraafplaats. Ik lees op een informatiebordje dat dit kerkhof ook de Gedenkstätte der Sozialisten wordt genoemd. Het kreeg die functie pas na 1900, met de begrafenis van Wilhelm Liebknecht, de oprichter van de SPD. Dit kerkhof werd de laatste rustplaats voor o.a. Karl Liebknecht en Rosa Luxemburg,  mede-stichters van de Duitse communistische partij.

De Berlijnse muur zorgde ervoor dat dit bijna 30 hectaren groot park, in Oost-Berlijns grondgebied terechtkwam. Voortaan werden de Oostduitse politieke leiders hier begraven.

Groot was mijn verbazing toen ik de naam Ludwig Mies van der Rohe vermeld zag. Deze latere Bauhaus directeur ontwierp in 1926 een immense rood bakstenen monument ter ere van de Revolutie. De Nazis hebben het een paar jaar later vernietigd en het werd pas in 1951 vervangen door de “Gedenkstätte der Sozialisten” . (In Vlaanderen zouden we dit waarschijnlijk het Sossenkerkhof noemen 🙂

Het huidige monument bestaat uit een obelisk omgeven door een muur waarin grafstenen en urnes zijn gemetseld. Niet minder dan 10 voormalige socialistische leiders liggen hier begraven. En op de muur staan 327 namen van mensen die hun leven gaven in de strijd tegen het fascisme tussen 1933 en 1945. De tekst op  de centrale obelisk van het monument is hartverscheurend “Die Toten mahnen uns”, geen vertaling nodig denk ik.  Het is een emotionele uppercut, zeker in het licht van alle oorlogen en de recente schietpartijen op scholen. In Berlijn hangt een ongelooflijke positieve energie, maar je wordt er ook om de haverklap geconfronteerd met haar zware oorlogsverleden en alle lijden dat daar bij hoort. Ik wandel verder door het park, bekijk de namen op de graven. Mijn hond vindt het allemaal wel spannend en houdt vooral van de geuren van de soortgenoten en eekhoorntjes.

Er liggen hier veel kunstenaars begraven, zo ook  een aantal schrijvers waaronder Paul Wiens en Ludwig Renn. Maar het is vooral de naam van Käthe Kollwitz die mijn aandacht trekt. Kollwitz is één van die kunstenaars wiens werk me ontzettend ontroert. Meer over het fascinerende leven van Kollwitz in één van mijn volgende blogposts.

Het is hier van een verstilde schoonheid. En op hondenwandelafstand van mijn woning.

sep 25

Berlin Art Week. Part 2.

Emilio Rangel

Zoals beloofd: hierbij een foto van Rangel’s crazy creatures:

Maar helaas, geen tijd om hier verder bij stil te staan. Dat gebeurt thuis wel, in de stilte van het internet.

ABC

Manlief vertrekt ’s anderendaags naar de “echte” art fair, de “abc art berlin contemporary” in de Luckenwalder Strasse.

126 galerijen uit 19 landen. Met naar verluidt een veel groter arty farty gehalte dan de Preview.

Zoals ik al eerder zei: je moet een keuze maken uit de honderden activiteiten die er dagelijks plaatshebben in Berlijn. En als moeder is je keuze al een pak beperkter. Dat is absoluut niet erg, maar het vraagt uiteraard een andere invalshoek.

Lange Nacht der Bilder

Zo besluiten we op zaterdag samen met de kleinste naar de “Lange Nacht der Bilder” in Lichtenberg te gaan. Het kunstenaarshuis HB55 in de nabijgelegen Herzbergstrasse houdt een soort van opendeurdag  en we willen eens weten wat daar allemaal huist. Kunstenaarshuizen heb je wel meer in Berlijn. Dat zijn oude brouwerijen of fabrieken waarin kunstenaars huizen of op zijn minst hun atelier hebben. Ze ontstaan meestal in de goedkopere buurten van Berlijn. Nadat de artiesten zich er hebben gevestigd, volgen de hippe cafeetjes, winkeltjes enz. en is het hek van de dam. De arme buurt wordt hip en de prijzen stijgen. Waardoor er weer gezocht moet worden naar andere buurten en het hele proces kan opnieuw beginnen.

Volgens een artikel dat ik recent heb gelezen zouden er zelfs een soort buitenwijken ontstaan, waar diegenen die echt uit de boot vallen door de prijsstijgingen in de stad, hun toevlucht moeten gaan zoeken. Dat is een fenomeen dat Berlijn nog niet kende, tenminste niet op zo grote schaal. Het is nog niet echt vergelijkbaar met de Parijse banlieus, maar het zijn wel echte kruitvaten en er moet dus absoluut een halt aan toegeworpen worden. Maar het Berlijnse stadsbestuur doet weinig of niks aan het probleem. Maar ik wijk af.

Lichtenberg is zo’n stadsdeel dat verre van hip is, maar waar eventueel zo’n nieuwe scène kan ontstaan rond zo’n kunstenaarshuis bijvoorbeeld. Echt voorspellen kan je zoiets nooit. Ik zou alleszins al blij zijn met een hip cafeetje in mijn buurt, zodat ik ’s morgens, bij het uitlaten van de honden, de dag kan beginnen met een krant en een koffie.

Er is geen koffie op de vernissage van de groepstentoonstelling in HB 55, wel Sekt en de onvermijdelijke curryworst.

Wat ik gezien heb, brak nu niet direct potten maar ik heb wel  geweldige houten structuren ontdekt, gemaakt van oa. oude Berlijnse treinbielzen. We hebben ook de kans gehad om een (klein)aantal ateliers te bezoeken. Sommige zijn geweldig, andere dan weer iets te klein voor Dominique die toch grote werken maakt. Maar hij is niet overtuigd. Uiteindelijk is de huurprijs toch zo’n 10 euro per m2 en thuis hebben we ruimte zat.

Verderop in diezelfde straat, staat een nieuw collectief op: de oude gieterij . En onze drumleraar geeft les in een ander gebouw, ook al in diezelfde straat. In dat gebouw repeteren niet minder dan 200 groepen! Niet te verwonderen, want waar in Berlijn vind je nog een repetitiekot voor 200 euro per maand? ?Met Lichtenberg als typisch Oost-Duits stadsdeel, zijn er na het vallen van de muur in 1989 enorm veel fabrieksgebouwen gesloten. Deze staan dus al meer dan 20 jaar leeg. Het wordt dus tijd dat ze een nieuwe, en dan nog het liefst typisch Berlijnse (ttz.creatieve) bestemming krijgen.

In het programmaboekje ontdek ik dat op ons “Hof” een kunstenaar woont. Een zekere Christian Awe, een naam die ik al een paar keer in het straatbeeld was tegengekomen.

Ook bij hem is het “open atelier” en ik kan mijn gezin overtuigen om even langs te gaan. Awe is een graffiti artiest en staat mijlen verwijderd van D.’s kunst. Maar zodra we zijn dakappartement betreden, beseffen we dat we hier niet met een broekie te maken hebben. Dit is een rasartiest, afgestudeerd aan de Universiteit der Kunsten in Berlijn, onder het welziend oog van niemand minder dan Baselitz en Daniel Richter. Echte street attitude ook. Zijn appartement/atelier is lichtelijk fantastisch. Op het terras staan Afrikaanse (aaaaah wat goed, eindelijk terug Frans te kunnen spreken!) muzikanten te …euh…musiceren. En het uitzicht over Berlijn is grandioos. Eten en drinken zijn meer dan aanwezig, het gezelschap sympathiek en Christian zelf een zeer aangename kerel en zo op het eerste zicht een open boek. Het is pas in zijn atelier dat we een idee krijgen van zijn kunnen. Honderden spuitflessen staan netjes gerangschikt en de paar werken die we hebben mogen aanschouwen zijn veelbelovend. EĂ©n triptiek was zelfs indrukwekkend, een bijwoord dat ik niet snel zou gebruiken bij het aanschouwen van abstracte kunst.

Awe werkt al meer dan 3 maanden aan de beschildering van één van die typische Oostduitse gevels in de Frankfurter Allée Lichtenberg. 500 m2!

Howoge building on the Frankfurter Allée in Lichtenberg. Art by Christian Awe. Photo by Nathalie.

Een titanenwerk, zelfs al heeft ie 5 assistenten Ă©n werkt hij 7 dagen op 7. De hele buurt wordt hiervoor aangesproken. En die is heel enthousiast, getuige de meer dan 1000 kinderen die al hebben meegedaan aan de (gratis) workshop op vrijdagnamiddag.

Lichtenberg wil een openluchtmuseum worden en zijn Oostduitse plattenbau gebruiken als platform voor innovatieve kunstenaars. Christian Awe is de eerste, maar liefst  4 andere projecten zijn nu al goedgekeurd.

Even, heel even maar, droom ik van Ă©Ă©n van D. “Paradise People” op zo’n gevel.

Hoewel we van plan waren nog wat andere ateliers te gaan bezichtigen, eindigt de avond al dansend aan de voet van de muurschildering, ergens op de Frankfurter Allée.

aug 27

Zo simpel kan emigreren zijn:

“HĂ©, zouden we eens niet naar een stad verhuizen?”

JA JA JA !” zei onze 17- jarige dochter. “JA !” (iets minder enthousiast toch)  onze 8- jarige zoon die zich al verheugde op de talrijke speeltuinen .Na 9 jaren op het Zuidfranse platteland te hebben gewoond, wilden we wel eens de energie van een stad voelen. Een stad met Cultuur.

Het Zuiden is fantastisch. Het licht, de zon die 300 dagen per jaar schijnt, de fantastische markten en de zongerijpte groenten. En dan vermeld ik nog niet eens de talrijke zomeravonden waarin we de wereld herschapen onder het genot van een goed lokaal wijntje en dito tapenade. Maar het is tijd om te veranderen.

Maar noch D.  noch ik hebben een vast inkomen . Ik verdien een beetje bij als freelance journaliste en hij is kunstenaar enverkoopt redelijk wat werken, maar je kan moeilijk spreken van een regelmatig inkomen. Dat heeft  zijn gevolgen: zo kunnen we geen huis huren in Duitsland. Berlijn is heel gewild de laatste jaren, (luister bijvoorbeeld naar Lail Arad 🙂 , er is een rush naar leuke appartementen en de keuze van een eigenaar valt steevast op iemand die kan bewijzen dat er elke maand geld op de rekening staat.

We moeten dus iets kopen. En liefst iets groots. Want we werken thuis. We zijn met zijn zessen. Met elk nogal wat behoefte aan privacy. En de hondachtigen onder ons eisen een park in de buurt.  Nu dat laatste is alvast geen probleem. Parken zijn er overal. Dat is Ă©Ă©n van die dingen die Berlijn Berlijn maken. We zoeken dus een 200m2 flat in hartje Berlijn met een groot terras en in het groen. Mmmm. Gemakkelijk gezegd dan gedaan. Want het sprookje dat Berlijn spotgoedkoop zou zijn, is wat het is: een sprookje. De tijd dat je een 300 m2 appartement kon kopen voor een appel en een ei ligt al heel lang achter ons. Maar in vergelijking met Parijs of Londen, is het nog steeds goedkoop. We moeten dus kiezen in welke stadsdeel we willen zitten. De stad is 9 keer zo groot als Parijs en elke “kieze” is anders. Sommige “kiezes” (stadsdelen) zijn zwaar gegentrificeerd (=veryuppiet) zoals Prenzlauer Berg, Mitte of Friedrichshain, andere zijn absoluut onhip en not done. En aangezien de “gentrified” delen totaal onbetaalbaar zijn geworden, willen we -noodgedwongen 🙂 -absoluut voor het onhippe gaan.

Maar het toeval wil dat de verkoop van ons huis heel slecht verloopt. De nieuwe koopsters denken dat we hen bij alles in het zak zetten. Ik ben echt nog nooit zo’n achterdochtige mensen tegengekomen. Elke lamp wordt gecontroleerd, elke anomalie (als je van anomalie kan spreken) wordt uitvergroot. En we geven iedere keer toe. Omdat we mensen graag blij maken, omdat we denken dat ze toch zo slecht niet kunnen zijn,  omdat we nu eenmaal zo zijn. Maar emotioneel was het een enorme klapper. Want elk woord van ons wordt verdraaid, elke geste wordt een geste tegen hen. Je kan het zo gek niet bedenken. Ons gezin lijdt er zwaar onder.

Ik kan dus niet wachten om naar Berlijn te vertrekken en zulke slechte ervaringen achter me laten. Maar het toeval wil dat de laatste tijd onze muziekgroep wat professioneler wordt en vooral vriendschappelijker. We geven ons eerste en enige optreden (D. drumt, ik zing) en het was heerlijk. Er worden hechte vriendschappen aangeknoopt en vooral Dominique begint zich nu echt wel thuis te voelen in ons dorp. Als kunstenaar  kan hij uiteraard overal werken. En zelfs al wil hij de polsslag van de stad voelen, het afscheid is deze keer wel erg zwaar. Zwaarder dan de verhuis van België naar Corsica of van Corsica naar het Franse vasteland.

Uiteindelijk vinden we een groot appartement op vlakbij het station van Lichtenberg. Lichtenberg zal het dus worden. Gekend voor zijn plattenbau,  het grote aantal Russen, Vietnamezen en neo-nazis. Dat zijn tenminste de ideëen die erover de ronde doen. Stereotypes die mensen in het leven hebben geroepen. Maar ik ben koppig. En ik hou ervan om een vreemde luis in de pels te zijn. Dus wordt Lichtenberg ons nieuwe thuis. Oost Berlijn. Ons Berlijn. Op een steenworp van Alexanderplatz. Spannend toch?