Herfstige ontmoetingen

2015-09-21 15.00.07Herfst in Berlijn is misschien nog mooier dan de zomer. En dat wil wat zeggen.

Het licht is zachter in het najaar, het publiek op en rond het Museumeiland ook.

Berlijn is ingedeeld in verschillende districten, ieder met zijn eigen identiteit. Ik woon in hartje Mitte. Het oude Oosten als het ware. Slechts een brug en een straat scheiden me van het fameuze Museumeiland. Op zondag flaneer ik er zeer graag. Het is er dan boek-en antiekmarkt. Het antiek is aan de kitscherige kant, maar de boeken bijna allemaal aan één Euro. Ik tracht, maar kan niet met lege handen naar huis komen. Vandaag is geen uitzondering:

20150920_175319

Ik ben wat blij met mijn handleiding voor een Trabantje, vooral met alles wat erin zit: persoonlijke aantekeningen en krantenknipsels. Altijd een feest! Ik koop ook nog een exemplaar van Jedermann uit 1947. En zelfs nog rode satijnen handschoenen. Het kan niet anders of ik ben in een serieuze Ostalgische bui. Kostprijs van dit alles is 12 Euro . Dat overstijgt ver mijn zondagse budget maar ik ben in een gulle bui vandaag.

Aan de Humboldt universiteit op Unter den Linden staan ook altijd een paar zeer goeie boekverkopers. Op weg daarheen kom ik een aantal oude bekenden tegen:

20150920_16432120150920_170017-1

20150920_170301 20150920_170048 2015-09-21 14.56.36

Ik kan het ook niet laten om weer een kijkje te nemen in de Neue Wache.

Het (uitvergrote) Moeder en Kind beeld van Kathe Kollwitz weet me iedere keer ontzettend te ontroeren. Het is een ode aan alle slachtoffers van de oorlog. Elke oorlog. Kollwitz verloor haar zoon in de eerste wereldoorlog. Hij was amper 18 jaar oud. Het beeld staat onder een open gat in het dak, zodat het altijd onderhevig is aan regen, wind, zon en sneeuw. Het is helaas nog steeds brandend actueel.

Neue Wache

Neue Wache

Ik slik mijn ontroering weg. Mijn rugzak ondertussen nog ietwat verzwaard door twee boeken van voor mij onbekende auteurs:

20150920_175302

Niet toevallig hebben deze boeken de zee als onderwerp. Ik ben nog niet zolang terug van een vakantie naar Belize en Mexico waar ik hoofdzakelijk in gezelschap van zeebiologen verkeerde. Heb ook nog gezwommen in het gezelschap van nurse sharks, walvishaaien, zeeschildpadden en nogal wat andere zeebeestjes. Dat doet blijkbaar wat met een mens.
Ik laat het Museum van de Duitse geschiedenis rechts van me en wandel terug via de Platz der Märzrevolution waar ik nog mooie ontmoetingen heb met o.a. Schiller, Gorki en Von Kleist. De lucht is staalblauw.

2015-09-21 14.54.10

Even voorbij de Strandbar aan het Bode Museum, besluit ik nog een bezoekje te brengen aan de splinternieuwe galerij Bernheimer Contemporary – het is tenslotte Berlin Art Week- en word er als het ware omvergeblazen door het werk van de Italiaanse Annemarie Delleg.20150920_173339

Haar werk is van een intensiteit dat ik niet meer zo vaak tegenkom in de hedendaagse kunst. Het is Art Brut op z’n best.

Thuis wacht me een opgewekte zoon, die me meteen in de Minecraft wereld gooit, mijlenver verwijderd van de Ostalgie waarin ik zoëven nog vertoefde.

Laat de herfst maar komen. Ik denk dat ik er klaar voor ben.

Jedermann

Jedermann

Advertenties

Berlin Art Week: de kracht van ontroering

De laatste zondag van september. De zon schijnt uitbundig en het is lenteweer. In de herfst. Dat kan. Alles kan. Dit is Berlijn.

De stad is in feeststemming. Meer dan 10000 deelnemers aan de Berlin Marathon. Meer dan 300 Belgen. Op weg naar een tentoonstelling in een ander deel van de stad, stuit ik op een kleine Belgische fan base. Op één of andere manier ontroert me dat ontzettend. Zo’n vijf-tal Belgen die met de Belgische vlag in de hand de Belgische atleten moed inriepen. In drie talen. Ik vind dat schoon. En typisch Belgisch.

10653500_10203769022319073_7620029539768722098_n10628173_10203756338521986_9198151957486873145_n

Eerste werd de Keniaan Dennis Kimetto die met een tijd 2.2.57 een nieuw wereldrecord vestigde. Bij de dames werd de Ethiopische Tirfi Tsegaye eerste met 2.20.18. Eerste Belg werd Abdelhadi El Hachimi met 2.12.45. Hij werd 12de.

Gisteren zaterdag, werd de Belgische Bart Swings eerste in de Inline-Skating Speed Marathon, een evenement waar duidelijk minder aandacht aan wordt besteed maar dat ik wel zo spannend vind. Dat de stad dan autovrij is, vind ik dan weer geweldig.

Terwijl ik gezwind met mijn te kleine fiets door de autoluwe stad rijd, geniet ik van de bandjes die overal langs het parcours staan en die de moede lopers proberen moed in te spelen. Ik zou het geen 5 km uithouden. Met of zonder aanmoediging 🙂

Maar ik wijk af, dit zou eigenlijk een blogpost over Berlin Art Week moeten zijn.

Die had nl.  plaats van 16 tot 21 september. Ze is totaal niet te vergelijken met de Art Weeks in pakweg Basel of Londen. Maar dat hoeft ook helemaal niet. Naar kwaliteit is het in Berlijn soms zoeken. Dat wordt dan weer ruimschoots gecompenseerd door de ontspannen sfeer. In de Joodse hippe buurt waar ik het geluk heb te mogen wonen, zijn massa’s kleine galerijtjes die een bende bonte en minder bonte kunstliefhebbers aantrekt. De sfeer zit er dik in en het echt arrogante van de andere steden is hier nog niet doorgedrongen. Gelukkig maar. Het is één van de redenen waarom ik me hier zo thuis voel. En zelfs op de BAW vind je nog pareltjes. Neem deze bijvoorbeeld:

KOLIBRI New tendencies in a place outside of time

Group show in a forgotten ballroom ruin / September 17 – 21, 2014 Curated by Constanze Kleiner

1390660_10203769054679882_4192031000654038564_n

Dit was gewoonweg fantastisch. En het kon niet Berlijnser: neem een ruine uit de DDR tijd die ooit een balzaal én een autowerkplaats is geweest. Laat die 20 jaar verkommeren. Haal alle rommel eruit en maak er een expo van net voor de investeerders ermee aan de haal gaan.Het resultaat is pure poëzie.

Ik onthou vooral het werk van Ingo Günter, Natalia Szostak, Amelie Grözinger,en Viet Ban Pham.

10653321_10203769144122118_5057451888230125433_n 1962720_10203769147242196_8721336605436576206_n 10348460_10203716006673715_5842959571348403442_n

RINUS VAN DE VELDE in Galerij Zink

Jonge wilde Belg Rinus Van de Velde is reeds zo’n 10 jaar bij Zink. En dit zou naar verluidt (zegt ie zelf!) zijn beste expo zijn. Werk en galerij zijn perfect op mekaar ingespeeld.

Ik vind het knap, maar ben niet ontroerd. Het raakt me niet. Nog niet.

Copyright: Zink Gallery, Berlin, Germany

Rinus Van de Velde Copyright: Zink Gallery, Berlin, Germany

De vraagstelling, de allegorie van de artiest als/op een eiland, de getormenteerdheid (gespeeld of niet), het zeer grote egocentrisme…ik weet niet of het serieus bedoeld is of het allemaal maar om te lachen is. Of misschien is het beide. Het feit dat je dat als toeschouwer niet weet, pleit voor Rinus Van de Velde. Want een kunstenaar moet in mijn ogen vragen oproepen. Zolang hij ze maar niet beantwoordt. VDV werkt vooral met houtskool. En hij beheerst zijn kunst meesterlijk. Dat is feest. Altijd.

GALERIJ HARDHITTA (op verplaatsing) “A story to tell”Curated by Bene Taschen

10686736_10203769024919138_4551988277856995106_n Drie steden, drie fotografen. Berlijn, New York, Los Angeles. Ik kom van buiten waar de zon schijnt en de marathon zijn gangetje gaat. Hierbinnen (een oud postgebouw in Kreuzberg op een boogscheut van de Potzdamer Platz) is het keihard. Fotografen Gregory Bojorquez, Joseph Rodriguez en Miron Zownir fotograferen de zelfkant van de maatschappij. Zownir was dé fotograaf van de Berlijnse punkscene begin jaren tachtig. Sommige foto’s zijn zo hard dat ik er amper naar kan kijken.

Cover_web

Zownir latest book (photo taken from his web site)

 

Waar nostalgie en eclecticisme de plak zwaaide in de Kolibri balzaal, waar Van de Velde zijn imagination au pouvoir liet, in deze achterzaal van een oud postgebouw ben ik beland in een totaal ander universum: dat van de ruwe steedse realiteit.

Waar kleine kinderen de fotograaf vragen of hij zijn vader niet wil zijn want het joch heeft er geen meer. Waar dandy’s in toiletten spuiten, waar meisjes te vroeg kinderen krijgen, punkers liefdeloos voor de camera neuken en waar bendeleden een paar uur nadat de foto werd genomen al niet meer in leven zijn.

Zwaar onder de indruk stap ik weer op de fiets,  probeer door het fantastische Gleisdreieckpark te fietsen in de hoop op iets minder sombere gedachten. Het lukt. Ten dele.

 

 

 

 

 

Alle foto’s zijn van mijn hand behalve de foto van het werk van Rinus Van de Velde waarvan het copyright waarschijnlijk in de handen van Galerij Zink is. (website) en de foto van de cover van het laatste boek van Zownir.

 

One of those typical Berlin weekends

UnknownIt is the last weekend before school starts again. So what does a Belgian forty something does in Berlin when she’s not working on her book? This for instance:

An ideal way to start a long weekend is with a lunch on Friday. As mentioned before on this blog, cheap, healthy lunches aren’t hard to find in Berlin. Even in our tourist crowded neighbourhood which is called Scheunenviertel. I often take my kids out to lunch and today is no exception. Today, Elmo and I try Il Mercante del Sud, an authentic Italian cantina situated in front of the Jewish Friedhof, in de Große Hamburgerstr. 21. This is an aera of Berlin crowded with tourists but this friendly place is a relief compared to all the tourists traps around us.

DSC_2794~2

Authentic Italian food (today no fresh pasta which is wirklich schade), and authentic Italian (from the Marche region) atmosphere. Large wooden tables where you can just join other foodies. The open kitchen is huge and homey. No professional geer here  but cooking like I would do it at home if I cooked on electricity. A menu is optional but there is one: it is written on the inside of a pizza cardboard box 🙂

ls

The linguine al ragu comes with lots of veggies and my pasta arrabiata is excellent but unfortunately not arrabiata. Guess the chef isn’t arrabiata (enraged) enough today. A little spicy oil will do the trick. And yes, their home made spicy oil is really spicy. One menu (salad, pasta + drink) and one pasta + drink costs 17,5 Euro. Not super cheap for Berlin. But considering the atmosphere and the quality of the food it’s an excellent price/quality. And chef, don”t forget to spice it up next time, per favore 🙂 !

On Friday evening, I leave my cosy work desk at home to go to Alt Stralau to see an opera. Yep. Indeed. An opera in a hipster club. Why not ?  While I’m sitting there in the garden one of Berlin’s most famous clubs called Salon Zur Wilden Renate I can’t help thinking that Berlin hipsters are ruling Berlin’s art scene. Maybe they are, maybe they aren’t, I don’t give a damn.

DSC_2831~2Tonight is the premier of the Kiez Oper (see my last year’s post here) called The Fairy Queen. Alex J. Eccleston & Rowan Hellier, two twenty something producers,  try to tame a talented baroque ensemble conducted by Benjamin Bayl (Staatsoper) and Julia Burbach, the director of Royal Opera House (London) fame,  together with an international bunch of singers and actors. Here is a video of their last year ‘s performance. The public is essentially composed by international hipsters and I have to admit it: they are better dressed than I am to face this rather cold August night. Kiez Oper is a great initiative: to bring the opera to young (or relatively young) people in awkward places at a great price (12 Euro!) is indeed a fantastic idea. It’s anti-elitist, it’s fun, it’s beauty, it’s art. But this doesn’t come easy. To act and sing in a place like this, crowded ( I think there must be about 600 people!), with bars, people, big trees and hanging boats everywhere is not easy. And acting and singing and performing in relatively cold circumstances is a challenge.

10646915_918551974841097_5945837591539067018_n

Photo: Jack Snow

The Fairy-Queen is a masque or semi-opera by Henry Purcell from the end of the 17th Century. The libretto is an anonymous adaptation of Shakespeare’s wedding comedy A Midsummer Night’s Dream. It was performed for the first time three years before Purcell’s dead. Following his death, the score was lost and only rediscovered early in the twentieth century. Filled with fairies, nymphs and transvestites, fire breathers along with the great location it looks like it is everything I like. It is indeed very contemporary even if it’s more than 300 years old.  And yes, there’s even a counter tenor. Buddha knows how much I love baroque music and countertenors. So why did I leave about an hour later not totally satisfied? The piece is really beautiful and the musicians excellent. But although I was on time I was too far from where most of the action was (although they did try to use the whole setting) and the trees and lack of stage were too big a handicap. Too bad I’m not professional enough to say something intelligent of the  quality of the singers. I was particularly surprised by the drag queen countertenor who really moved me when he started to sing his lamento  O let me weep. The setting, and he alone on that huge balcony…just perfect. But the small technical problems (2 times the microphones failed) , the sound of glasses and bottles at the bar, the fact that some singers were not understandable (and no program given so the story was lost on me), the disrespectful laughter of people in the back at the bar…that doesn’t forgive.

Some acting performances were not strong enough to be able to move the audience. And when there’s no emotion, there is something wrong. It would have no doubt been different if I was closer to the front. But please please please continue, I know the challenge and the (above all: technical) difficulties encountered are immens, but the idea is fantastic, and it makes me and hundreds of other people with me discover music we otherwise would never have known. And promised: next time, I’ll come earlier and sit in the front.

Here are some fantastic recordings of Purcell with Philippe Jaroussky,  divine as always. And then there’s this: Christina Pluhar and het Arpeggiata ensemble at her best.

10386295_10203516173878020_1176187263714604084_n

On Saturday I skip the cue (I heard later that some had to wait 3 hours!) at the Martin Gropius Bau because I bought an internet ticket for the David Bowie Exposition.

Always a bit sceptical on those expos that turns artists into gods but the expo beats everything I saw before. The concert room is simply overwhelming and larger than life. And when a guard sees me taking notes, she kindly invites me to sit on the bench. Not just a bench, but THE bench that used to be in the Dschungle, that famous club in West Berlin where Blixa Bargeld, Bowie, Iggy Pop, Mick Jagger, Grace Jones and Depeche Mode spend most of their nights during their Berlin years. And for my freaky music friends: in that same room you’ll see a AKS 1979 Synthi. It was a gift to The Thin White Duke by a certain Brian Eno :-).

More than 2 hours later I’m totally happy and rather excited when I bike home in the sun. I’m the luckiest of bikers, feeling totally free and happy to have know most of Bowie’s repertoire, and to live in this fantastic city. Back home, my kids are starving so I’m making dinner they can’t refuse. Hmm, in fact, they did, my red curry is a little bit too spicy 😦 If i’m really honest: it is a hell of a lot too spicy. Seems like I will have to eat it myself for the next couple of days 🙂 Arrabiata it will be.

In the evening, one kid stays home alone while the big one (home from a trip around Europe that lasted 3 weeks so still pretty exhausted) and I are going to the Museum Insel where there will be a screening of the digitally restored classical expressionist masterpiece Das Kabinett des Dr. Caligari (Robert Wiene) with live music from the Solistenensemble of the Film Orchestra of Babelsberg.

DSC_2843~2

Although I attended film school a long long time ago (it was the eighties and Belgian film schools sucked) I never saw the movie. It is indeed, a masterpiece, nothing more, nothing less. Thinking it was made in 1919-1920, cinema only a decade or 2 old, and already being able to make such a statement is simply overwhelming. These fantastic decors, the intenseness of the actors ( Conrad Veidt, Werner Krauss…), the great music, I’m very grateful to be able to share this with my 19 year old.

 

On Sunday, a trip to the famous flea market known for its excellent buskers is cancelled due to the rain but in the afternoon I try some tango dance moves in the open air milonga at the famous Strandbar Mitte before heading to tango class in the Kreuzberg district where we did practised our improvisation skills along with some new barridas, pasadas, ganchos and whatever the other steps are called.

Tango © Marine Queyras

Tango © Marine Queyras

I ‘m dancing for 6 months now, 2 times a week, almost never miss a course and I’m still an absolute beginner. Although this is so frustrating, I will not give up this time. I can be stubborn sometimes.

 

Home again, there is still time for a heavy discussion (“I don’t want to go to school tomorrow, school is hell”) but also a cuddle and a story with my son who will start school tomorrow and who’s not -you guessed that part didn’t you?-very amused by that fact. And that…is a hell of an understatement. Guess he might be a little… arrabiato.

 

Berlin Art Week. Part one.

Art in Berlin

Tempelhofer Airport

Wonen in Berlijn is als leven in een delicatessenwinkel. Of, maar dat is heel persoonlijk natuurlijk, een boekenwinkel. Je ziet allerlei heerlijkheden of gewéldige boeken staan, enkele – wel vele eigenlijk- walgelijke ook, in alle mogelijke prijsklassen. Je hebt zin in 56 verschillende dingen. Maar je weet dat je redelijk moet zijn. Soms ga je naar buiten en heb je niets gekocht, het aanbod was te overweldigend. Maar vaker is het dat je buitenkomt met tassen vol heerlijkheden, waarvan de voorpret, het ruiken, voelen, bekijken, bijna even lekker is als het echte consumeren.
Zo is het deze week bijvoorbeeld Berlin Art Week. Het is de eerste keer dat deze hedendaagse kunstweek wordt georganiseerd. Het is eigenlijk een samengaan van verschillende Art Fairs (m.n. Preview Berlin Art Fair en ABC art berlin contemporary) en enkele gekende instituties zoals het Haus der Kulturen der Welt of het Hamburger Bahnhof.

Blauwe luchten, andere werkelijkheden
D. en ik beginnen de week met een bezoek aan enkele galerijen in de Auguststrasse. Onze favoriete galerij Eigen+Art is dicht, maar ze hebben wel een bijgebouw boven de oude Joodse school in dezelfde straat. In dat Eigen+ Art Lab is er werk te zien van de Franse kunstenaar Marc Desgrandchamps. Zijn “Palindromen” hebben geen titel maar zijn van een verstilde schoonheid. Zijn blauwe luchten herken ik maar al te goed. Het is het blauw dat ik net heb ingeruild voor de meer melkwit-blauwe luchten van Berlijn. Mensen op het strand, slippers in de hand, doorzichtigheid, luchtigheid, illusoir realisme. Ik kijk naar zijn werken met een zweem van nostalgie. Maar zonder spijt.
Diezelfde oude Joodse school is nog niet zo lang geleden gerestaureerd. Buiten een drietal galerijen, herbergt het gebouw ook een poepsjiek kosjer restaurant en een bar. We kunnen het prachtige gebouw niet verlaten zonder in de typisch New Yorkse bar een cappucino te drinken. En horen er nogal wat Amerikaanse klanken. Buiten schijnt de zon en de lucht is amper minder blauw dan op een Desgrandchamps.

Tempelhof

Art in Berlin in Hangar 2

Preview Berlin Art Fair Hangar 2

Art Week is nu wel echt begonnen en ’s anderendaags bezoeken we Preview Berlin in het fantastische Tempelhofer Airport. Hangar 2 is voor de gelegenheid veranderd in een arty fair met vooral Berlijnse galerijen die hopen op een grotere afzetmarkt. Vergeet niet dat Berlijn heel arm is en dat kunst vooral door niet Berlijners wordt gekocht. Maar het is wel in Berlijn dat de creatieve scene overheerst. Berlijn is het aan zichzelf verplicht om zulke kunstbeurzen organiseren.
De Preview Academy wil een innovatief platform aanbrengen dat nieuwe perspectieven geeft aan jonge Duitse kunstenaars. Zo staat het tenminste in het programmaboekje.
Ik weet niet of ze in dat opzicht zijn geslaagd. Wat ik heb gezien was nogal klassiek. En buiten die ene kerel die rondliep met een masker en een penis ipv een neus, vond ik het allemaal nogal braaf. Braaf betekent niet slecht, begrijp me niet verkeerd. Wat ik heb gezien van studenten van de Berlijnse kunstscholen was veelbelovend.
Als ik twee favorieten mag kiezen, dan graag deze: Galerij Kleindienst uit Leipzig en het Mexicaanse Terreno Baldio.
Leipzig, een leuke stad op een flinke boogscheut van Berlijn, heeft een ongelooflijke kunstacademie. Het lijkt wel of ze er goeie kunstenaars baren. Daar is Neo Rauch niet vreemd aan.  Galerij Kleindienst stelt heerlijke bescheiden vals naiëve werken van de vrouw van Neo Rauch , Rosa Loy, tentoon, alsook nieuw werk van Tilo Baumgärtel en Julius Hofmann.
Wat geweldig is in Berlijn, is dat het arty farty gehalte hier zo ….hoe zou ik het zeggen…toegankelijk is. Waarmee ik bedoel dat het respect voor zowel kunstenaar als bezoeker zeer groot blijft, hoe goed de artiest ook is (of niet) en hoe rijk (of niet) de liefhebber. We staan hier heel ver verwijderd van het snobisme dat vaak schering en inslag is in de kunstwereld. Ik trek mijn stoute schoenen aan en vraag naar de prijzen van een werkje op A4 formaat van Tilo Baumgärtel, maar het kost al 1900 Euro en dat kan ik me niet direct veroorloven. En het probleem met kunst is dat je niet kan zeggen dat je het ooit wél zal aanschaffen want voor je weet kan het werk waar je zo op flasht helemaal onbetaalbaar zijn.
De Mexicaanse galerij is helemaal anders, zo verschrikkelijk anders, maar zo verschrikkelijk leuk. De maskers van Hector Velasquez zijn magnifiek.  En de Family Tree I van de jonge artiest Emilio Rangel, een reeks dier/mens/monster figuren gemaakt uit epoxy and klei is naar mijn bescheiden mening uitgesproken goed. Het is een werk dat bestaat uit 800 (!) wezens, allen ontsproten uit een soort Adam en Eva. Geweldig en héél actueel.
Maar oordeel zelf… in mijn volgende blogpost Berlin Art Week part 2 ☺