Zentralfriedhof Friedrichsfelde

Afbeelding

Het is me wat. Wonen met 2 honden in een stad. Ze zijn bovendien niet meer van de jongsten. Ik kan het me dus niet meer veroorloven om langer dan een paar uur van huis te zijn. Ik zou dat uiteraard wel kunnen maar het opkuisen van pis en poep  is niet mijn favoriete bezigheid. Noch die van mijn huisgenoten trouwens.

Maar uiteindelijk verplicht een hond je af en toe het huis uit te komen en dat is eigenlijk een goeie zaak voor iemand als ik, die anders haar bureaustoel enkel uitkomt om koffie te zetten of iets uit de koelkast te halen.

Titou

Titou

Zo bracht Titou  (grote wandelingen zijn voorbehouden voor Titou de blonde Labrador, de andere is te oud) me vandaag naar, hoe haalt hij het in zijn kop??, het kerkhof. Het is weer eens wat anders dan het park, niet waar?

Het is half 4 en bijna donker. Na dagen vorst, heeft de dooi ingezet. Temperaturen net boven het vriespunt. Als ik door de poort van het kerkhof Friedrichsfelde (Zentralfriedhof) stap, denk ik heel eventjes dat ik op de set van Sleepy Hollow ben beland. Er is mist en uit die mist doemt een man op. Ik zie een eenzame jogger aan de andere kant van mijn nogal kleine gezichtsveld. Kale loofbomen maar ook veel dennenbomen waardoor er tussen de sneeuw en in het weinige licht dat er nog rest wat groen doorschemert. En af en toe een graf. Het is tenslotte een begraafplaats. Ik lees op een informatiebordje dat dit kerkhof ook de Gedenkstätte der Sozialisten wordt genoemd. Het kreeg die functie pas na 1900, met de begrafenis van Wilhelm Liebknecht, de oprichter van de SPD. Dit kerkhof werd de laatste rustplaats voor o.a. Karl Liebknecht en Rosa Luxemburg,  mede-stichters van de Duitse communistische partij.

De Berlijnse muur zorgde ervoor dat dit bijna 30 hectaren groot park, in Oost-Berlijns grondgebied terechtkwam. Voortaan werden de Oostduitse politieke leiders hier begraven.

Groot was mijn verbazing toen ik de naam Ludwig Mies van der Rohe vermeld zag. Deze latere Bauhaus directeur ontwierp in 1926 een immense rood bakstenen monument ter ere van de Revolutie. De Nazis hebben het een paar jaar later vernietigd en het werd pas in 1951 vervangen door de “Gedenkstätte der Sozialisten” . (In Vlaanderen zouden we dit waarschijnlijk het Sossenkerkhof noemen 🙂

Het huidige monument bestaat uit een obelisk omgeven door een muur waarin grafstenen en urnes zijn gemetseld. Niet minder dan 10 voormalige socialistische leiders liggen hier begraven. En op de muur staan 327 namen van mensen die hun leven gaven in de strijd tegen het fascisme tussen 1933 en 1945. De tekst op  de centrale obelisk van het monument is hartverscheurend “Die Toten mahnen uns”, geen vertaling nodig denk ik.  Het is een emotionele uppercut, zeker in het licht van alle oorlogen en de recente schietpartijen op scholen. In Berlijn hangt een ongelooflijke positieve energie, maar je wordt er ook om de haverklap geconfronteerd met haar zware oorlogsverleden en alle lijden dat daar bij hoort. Ik wandel verder door het park, bekijk de namen op de graven. Mijn hond vindt het allemaal wel spannend en houdt vooral van de geuren van de soortgenoten en eekhoorntjes.

Er liggen hier veel kunstenaars begraven, zo ook  een aantal schrijvers waaronder Paul Wiens en Ludwig Renn. Maar het is vooral de naam van Käthe Kollwitz die mijn aandacht trekt. Kollwitz is één van die kunstenaars wiens werk me ontzettend ontroert. Meer over het fascinerende leven van Kollwitz in één van mijn volgende blogposts.

Het is hier van een verstilde schoonheid. En op hondenwandelafstand van mijn woning.

Advertenties

Berlin Art Week. Part 2.

Emilio Rangel

Zoals beloofd: hierbij een foto van Rangel’s crazy creatures:

Maar helaas, geen tijd om hier verder bij stil te staan. Dat gebeurt thuis wel, in de stilte van het internet.

ABC

Manlief vertrekt ’s anderendaags naar de “echte” art fair, de “abc art berlin contemporary” in de Luckenwalder Strasse.

126 galerijen uit 19 landen. Met naar verluidt een veel groter arty farty gehalte dan de Preview.

Zoals ik al eerder zei: je moet een keuze maken uit de honderden activiteiten die er dagelijks plaatshebben in Berlijn. En als moeder is je keuze al een pak beperkter. Dat is absoluut niet erg, maar het vraagt uiteraard een andere invalshoek.

Lange Nacht der Bilder

Zo besluiten we op zaterdag samen met de kleinste naar de “Lange Nacht der Bilder” in Lichtenberg te gaan. Het kunstenaarshuis HB55 in de nabijgelegen Herzbergstrasse houdt een soort van opendeurdag  en we willen eens weten wat daar allemaal huist. Kunstenaarshuizen heb je wel meer in Berlijn. Dat zijn oude brouwerijen of fabrieken waarin kunstenaars huizen of op zijn minst hun atelier hebben. Ze ontstaan meestal in de goedkopere buurten van Berlijn. Nadat de artiesten zich er hebben gevestigd, volgen de hippe cafeetjes, winkeltjes enz. en is het hek van de dam. De arme buurt wordt hip en de prijzen stijgen. Waardoor er weer gezocht moet worden naar andere buurten en het hele proces kan opnieuw beginnen.

Volgens een artikel dat ik recent heb gelezen zouden er zelfs een soort buitenwijken ontstaan, waar diegenen die echt uit de boot vallen door de prijsstijgingen in de stad, hun toevlucht moeten gaan zoeken. Dat is een fenomeen dat Berlijn nog niet kende, tenminste niet op zo grote schaal. Het is nog niet echt vergelijkbaar met de Parijse banlieus, maar het zijn wel echte kruitvaten en er moet dus absoluut een halt aan toegeworpen worden. Maar het Berlijnse stadsbestuur doet weinig of niks aan het probleem. Maar ik wijk af.

Lichtenberg is zo’n stadsdeel dat verre van hip is, maar waar eventueel zo’n nieuwe scène kan ontstaan rond zo’n kunstenaarshuis bijvoorbeeld. Echt voorspellen kan je zoiets nooit. Ik zou alleszins al blij zijn met een hip cafeetje in mijn buurt, zodat ik ’s morgens, bij het uitlaten van de honden, de dag kan beginnen met een krant en een koffie.

Er is geen koffie op de vernissage van de groepstentoonstelling in HB 55, wel Sekt en de onvermijdelijke curryworst.

Wat ik gezien heb, brak nu niet direct potten maar ik heb wel  geweldige houten structuren ontdekt, gemaakt van oa. oude Berlijnse treinbielzen. We hebben ook de kans gehad om een (klein)aantal ateliers te bezoeken. Sommige zijn geweldig, andere dan weer iets te klein voor Dominique die toch grote werken maakt. Maar hij is niet overtuigd. Uiteindelijk is de huurprijs toch zo’n 10 euro per m2 en thuis hebben we ruimte zat.

Verderop in diezelfde straat, staat een nieuw collectief op: de oude gieterij . En onze drumleraar geeft les in een ander gebouw, ook al in diezelfde straat. In dat gebouw repeteren niet minder dan 200 groepen! Niet te verwonderen, want waar in Berlijn vind je nog een repetitiekot voor 200 euro per maand? ?Met Lichtenberg als typisch Oost-Duits stadsdeel, zijn er na het vallen van de muur in 1989 enorm veel fabrieksgebouwen gesloten. Deze staan dus al meer dan 20 jaar leeg. Het wordt dus tijd dat ze een nieuwe, en dan nog het liefst typisch Berlijnse (ttz.creatieve) bestemming krijgen.

In het programmaboekje ontdek ik dat op ons “Hof” een kunstenaar woont. Een zekere Christian Awe, een naam die ik al een paar keer in het straatbeeld was tegengekomen.

Ook bij hem is het “open atelier” en ik kan mijn gezin overtuigen om even langs te gaan. Awe is een graffiti artiest en staat mijlen verwijderd van D.’s kunst. Maar zodra we zijn dakappartement betreden, beseffen we dat we hier niet met een broekie te maken hebben. Dit is een rasartiest, afgestudeerd aan de Universiteit der Kunsten in Berlijn, onder het welziend oog van niemand minder dan Baselitz en Daniel Richter. Echte street attitude ook. Zijn appartement/atelier is lichtelijk fantastisch. Op het terras staan Afrikaanse (aaaaah wat goed, eindelijk terug Frans te kunnen spreken!) muzikanten te …euh…musiceren. En het uitzicht over Berlijn is grandioos. Eten en drinken zijn meer dan aanwezig, het gezelschap sympathiek en Christian zelf een zeer aangename kerel en zo op het eerste zicht een open boek. Het is pas in zijn atelier dat we een idee krijgen van zijn kunnen. Honderden spuitflessen staan netjes gerangschikt en de paar werken die we hebben mogen aanschouwen zijn veelbelovend. Eén triptiek was zelfs indrukwekkend, een bijwoord dat ik niet snel zou gebruiken bij het aanschouwen van abstracte kunst.

Awe werkt al meer dan 3 maanden aan de beschildering van één van die typische Oostduitse gevels in de Frankfurter Allée Lichtenberg. 500 m2!

Howoge building on the Frankfurter Allée in Lichtenberg. Art by Christian Awe. Photo by Nathalie.

Een titanenwerk, zelfs al heeft ie 5 assistenten én werkt hij 7 dagen op 7. De hele buurt wordt hiervoor aangesproken. En die is heel enthousiast, getuige de meer dan 1000 kinderen die al hebben meegedaan aan de (gratis) workshop op vrijdagnamiddag.

Lichtenberg wil een openluchtmuseum worden en zijn Oostduitse plattenbau gebruiken als platform voor innovatieve kunstenaars. Christian Awe is de eerste, maar liefst  4 andere projecten zijn nu al goedgekeurd.

Even, heel even maar, droom ik van één van D. “Paradise People” op zo’n gevel.

Hoewel we van plan waren nog wat andere ateliers te gaan bezichtigen, eindigt de avond al dansend aan de voet van de muurschildering, ergens op de Frankfurter Allée.