Van het Oosten naar het Westen

Strausbergerplatz.jpg

Strausberger Platz, de Karl Marx Allee en de typische stalinistische architecturale suikertaartstijl.

 

Berlijn heeft -en daarin verschilt de stad echt wel van de meeste andere steden- geen echt stadscentrum. Christian Prigent schreef hierover:

“ A Berlin l’histoire a fait que la ville entière était stricto sensum intra murum. Qu’elle pivotait et vivotait comme elle pouvait dans cette insularité. Qu’elle n’était pas disposée dans une rationalité géographique stricte, puisque l’Histoire avait perverti la géographie. Que, par exemple, autour, c’était l’Est partout, même à l’Ouest. Que son centre n’était pas en son centre. Qu’elle ne s’émmitouflait d’aucune banlieu (c’est bien sur en train de changer,maintenant que la ville dégorge au-delà du tracé périphèrique du Mur). Ainsi dans cette ville pascalienne malgré elle le centre était à la fois nulle part et partout.” *

Hij gaat nog even verder en claimt dat er nog steeds geen geünificeerd Berlijn is, maar dat de tweedeling nog steeds actueel is. En ik kan hem daarin echt geen ongelijk geven.

Mitte.jpg

Mitte


Ik heb 5 jaar in het Oosten gewoond en ben onlangs naar het Westen verhuisd.  Voor mijn verhuis, moest ik even house-sitten op het huis van vrienden in Kreuzberg (Xberg). Op vakantie in Berlijn! Geen overdrijving, het voelt echt aan als vakantie want het verkennen van een ander stadsdeel (Kiez of Bezirk) is altijd een beetje een avontuur. Ik heb de reisgids “500 hidden secrets of Berlin” geschreven en ken de stad echt wel redelijk goed. Maar je komt toch iedere keer wel op nieuwe plaatsen, een ontdekkingsreis in eigen stad, dat doen veel mensen al lang niet meer en dat is eigenlijk ontzettend jammer. Berlijn is groot en er valt altijd wel iets nieuws te ontdekken; een plaats, een bar, een herinnering, een ontmoeting…

Potzdamer Platz.jpg

Potzdamer Platz. Ooit stond hier de muur. Nu is het een onpersoonlijke, winderige en niet erg interessante plek in de stad.

 

Ik logeerde in Über-hipster land. Dat is de buurt rond de Paul Lincke Ufer. De Kiez is al lang geen hidden secret meer. En met recht: het is er ongelooflijk aangenaam dwalen langs het kanaal, genietend van een de zon en van de talrijke mini-tafereeltjes. Bij zonsondergang gaan veel mensen een biertje drinken op een van de vele bruggetjes of gewoon zittend langs het kanaal. Enkel bekeken door de immer statige zwanen en af en toe een nieuwsgierige passant zoals ondergetekende.

Kreuzberg ligt in voormalig West-Berlijn en was in de jaren tachtig heel populair bij de Turkse immigranten, niet gehinderd door de vele kraakpanden en de vele punks en andere andere anarchisten. In de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw was Xberg namelijk ontzettend populair bij de links-intellectuelen en nog steeds is 1 mei het grote buurtfeest waar wel een miljoen mensen aan deelnemen. En is het Bezirk over het algemeen een schoolvoorbeeld van hoe verschillende culturen wel respectvol met elkaar kunnen omgaan.

Viktoria park.jpg

Zicht op Berlijn vanaf Viktoria Park (Kreuzberg)

Een aantal straten in Kreuzberg zijn vergeven van bars en clubs en die trekken dan weer de clubbers aan. Rollerturis noemen ze we hier, of wat minder poëtisch: Ryanair-of Easyjet toeristen. Ze komen naar hier, aangetrokken door het wilde en goedkope nachtleven van Berlijn, hebben zelden respect laat staan interesse voor de stad, en vertrekken moe en misschien ook wel voldaan weer naar huis.

De straat waar ik logeerde is er momenteel van gespaard gebleven. Het is er rustig en groen en er zijn zomaar eventjes drie excellente koffiebars binnen de 200 meter van de flat. Een zegen voor een koffieliefhebber .

Voor het eerst in maanden, misschien wel in jaren, had ik een vakantiegevoel; dat gevoel van niets, maar dan ook absoluut niets hoeven te doen. Onbeschrijflijk is dat. Ik liep dan ook een tijdje met een dwaze beate glimlach rond en speelde het zelfs klaar om me niet te ergeren aan de wel zeer vele mannen in short met baard en een zwarte buldog aan een lederen halsband…. Waarom zijn hipsters toch  zo voorspelbaar? 😉

De gentrifizierung waar ik al eerder over schreef is hier al een aantal jaren aan de gang. Ook ik ben er slachtoffer van (en deels natuurlijk ook de oorzaak- niets is zwart en wit) en ik moest mijn super posh appartement met balkon met zicht op het park op een toplocatie in Mitte verlaten. Dat appartement heeft me menig mooi moment geschonken; zo waren de literaire salons die ik er organiseerde stuk voor stuk pareltjes. En ik vond er Vriendschap bij mijn onderbuurvrouw. Vriendschap met een hoofdletter, jawel.

Voor het eerst sinds mijn aankomst in Berlijn, woon ik in het Westen, iets wat ik nooit voor mogelijk had gehouden. Spannend toch? 

Mijn vakantie is Xberg is al een tijdje geleden en dat vakantiegevoel heb ik helaas niet kunnen vasthouden. Maar toch…het is bijna zonsondergang: tijd voor een biertje bij de Späti en een rustig plekje aan het kanaal .

 

*Berlin sera peut-être un jour. Christian Prigent. Ville Brulle Eds La. 2015.

dav

dav

Advertenties

A walk in the park

There’s always something magical in the first warm day of the year. Today, the third of March, Berlin is under the sun’s spell, reaching 17°C at 16:00.

IMG_20170214_115107.jpgI am in the Monbijou Park, trying to rest from an emotional week. But my mind wanders. The world around me does the same. Wandering, moving, playing, shouting and running.

There’s a the really good busker singing in front of the Bode Museum. A human, a guitar and an amplifier. Sometimes that’s all it takes to stop the earth from turning.

People don’t know whether they have to wear their coats are not. Some machos in T-shirts show off their muscles. I laugh about it but like the eye bath. There’s a lot of smiling faces. This is a pure Vitamin D reload. The stalls on the weekly book market look more alive, the owners less grumpy. Babies are taking their first steps. Despite being still shaky and uncertain holding their father’s hand, they’re looking at the world as a Palace of Wonders. Which it is of course. Babies are often right. They lack so many filters, they’re not conditioned. Not yet at least. And take a look into the father’s eyes when he looks at his baby: pure love. He knows now how fragile the world is.

The magic of life lies in the encounters, in the space between the atoms, in the beauty of souls, in the hesitation of a certain touch, in the dancing of the bees and in that one blue note that makes you cry.

IMG-20170304-WA0006.jpg

Book hunting at the Büchermarkt. Including a great 1968 edition Frans Masereel “Der Weg der Menschen” (60 woodcuts)

I also look at the world within me.

Memories of long lost lovers. And of recent tender encounters. Thinking of different countries, of all the homes I had and how liberating it is not to be attached to a country or a pile of stones. Thinking of my daughter who is far away. Of my son who is also far away but then metaphorically speaking. And how vulnerable -even more vulnerable than I was- I made myself by having kids. They are growing extremely fast which also means I am growing old. The laws of nature are without mercy. So be it. Wrinkles and wisdom form a perfect couple.There can be a lot of beauty in a single wrinkle.

Beauty can also be found in an old man’s hand, or in a young girl’s eyes. In a Vermeer painting or in a kinky tumblr blog. In the flight of a condor and in death leafs. In the poetry of Pablo Neruda or in some lines written on a wall in a seedy corner of the city. Sometimes you have to dig a little deeper to be able to find it. And sometimes there’s no beauty, just greed and bitterness to be found. Ignore that. Step forwards. Continue your path. Reach for the sun. And always, always keep on dancing.

Memento Mori

IMG_20160831_122051_resized_20160831_013033853

For God sake, Nathalie, you didn’t post one single blog post in almost a year (because too busy with living and with writing a Berlin Guide that will be published in September 2016-more info soon-promised) and the first one you write again is about a graveyard! A graveyard, seriously…again.

Haha, well hell yes, this one is indeed about a churchyard…again. (here’s the link to the other blog post- Dutch only, sorry)

I just happen to love graveyards in Berlin. (Does that make me weird? Maybe just a little.) They’re beautiful, green, a little chaotic and incredibly peaceful.  And they are soooooo quiet. Because death people are pretty good at being quiet.  In a way, the death are not dead.  Not as in “oooooohooooohooo we are haunting the graveyard“, no not at all, but more as “we existed, we meant something for someone, our lives did matter and we hope yours matter and take it from us: live your life as hard as you can. Grab these moments.” And so I walk totally zen through this beautiful gardens and listen to their silence.

I visited the Alter St. Matthäus Kirchhof today. My friend Kat lives in front of it and the way she always spoke about all the beautiful (and edible!) plants on “her” Friedhof and about the grave of Mathilda on “her” Friedhof in front of which she loves to sit and meditat,  I wanted to see this with my own eyes. So I did. And oh, I wasn’t disappointed.

IMG_20160831_121921_resized_20160831_013104049

I especially love the graves of the unknown, the poor, the children, but there are also some famous graves here.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

What to think about The Grimm Brothers for example? Günther Grass wrote about them in Grimms Wörter (Grimms Words); making them walk in Tiergarten in the 20th Century.

But this is the 21st C. And this is their grave:

IMG_20160831_121817_resized_20160831_013108586

And what to think of Claus Von Stauffenberg ? He tried to safe the world from Hitler and  disarm the SS.  Operation Valkyrie failed and Von Stauffenberg and the other ringleaders of the conspiracy were executed in 1944. This yard has only a remembrance stone because Von Stauffenbergs corpse was exhumed by the SS and his remains moved to an unknown place.

So yes, I confess. I love the Berlin graveyards. Every single grave has its history, every tree and flower too. Every living and every dead human and animal (squirrels, foxes…) too.

I also really love the one in Port Bou Spain, where I earlier this month I visited the grave of Walter Benjamin.IMG_20160809_111448_resized_20160831_112059126

IMG_20160831_132956_resized_20160831_013031738

Or the fisherman graveyard in Sète, France. And so on…

Because yes, all these places are so fundamentally democratic: it is a fact of life that we all die. Memento Mori! Whether we are rich or poor, whether we are good or bad, happy or sad…we will all die. That is the name of this whole fascinating game. And then it will be our turn to whisper to the wanderers: “it is really beautiful here, but I don’t have eyes to see it anymore. But you do: so be humble and live and love hard.

 

 

 

 

Berlin Art Week: de kracht van ontroering

De laatste zondag van september. De zon schijnt uitbundig en het is lenteweer. In de herfst. Dat kan. Alles kan. Dit is Berlijn.

De stad is in feeststemming. Meer dan 10000 deelnemers aan de Berlin Marathon. Meer dan 300 Belgen. Op weg naar een tentoonstelling in een ander deel van de stad, stuit ik op een kleine Belgische fan base. Op één of andere manier ontroert me dat ontzettend. Zo’n vijf-tal Belgen die met de Belgische vlag in de hand de Belgische atleten moed inriepen. In drie talen. Ik vind dat schoon. En typisch Belgisch.

10653500_10203769022319073_7620029539768722098_n10628173_10203756338521986_9198151957486873145_n

Eerste werd de Keniaan Dennis Kimetto die met een tijd 2.2.57 een nieuw wereldrecord vestigde. Bij de dames werd de Ethiopische Tirfi Tsegaye eerste met 2.20.18. Eerste Belg werd Abdelhadi El Hachimi met 2.12.45. Hij werd 12de.

Gisteren zaterdag, werd de Belgische Bart Swings eerste in de Inline-Skating Speed Marathon, een evenement waar duidelijk minder aandacht aan wordt besteed maar dat ik wel zo spannend vind. Dat de stad dan autovrij is, vind ik dan weer geweldig.

Terwijl ik gezwind met mijn te kleine fiets door de autoluwe stad rijd, geniet ik van de bandjes die overal langs het parcours staan en die de moede lopers proberen moed in te spelen. Ik zou het geen 5 km uithouden. Met of zonder aanmoediging 🙂

Maar ik wijk af, dit zou eigenlijk een blogpost over Berlin Art Week moeten zijn.

Die had nl.  plaats van 16 tot 21 september. Ze is totaal niet te vergelijken met de Art Weeks in pakweg Basel of Londen. Maar dat hoeft ook helemaal niet. Naar kwaliteit is het in Berlijn soms zoeken. Dat wordt dan weer ruimschoots gecompenseerd door de ontspannen sfeer. In de Joodse hippe buurt waar ik het geluk heb te mogen wonen, zijn massa’s kleine galerijtjes die een bende bonte en minder bonte kunstliefhebbers aantrekt. De sfeer zit er dik in en het echt arrogante van de andere steden is hier nog niet doorgedrongen. Gelukkig maar. Het is één van de redenen waarom ik me hier zo thuis voel. En zelfs op de BAW vind je nog pareltjes. Neem deze bijvoorbeeld:

KOLIBRI New tendencies in a place outside of time

Group show in a forgotten ballroom ruin / September 17 – 21, 2014 Curated by Constanze Kleiner

1390660_10203769054679882_4192031000654038564_n

Dit was gewoonweg fantastisch. En het kon niet Berlijnser: neem een ruine uit de DDR tijd die ooit een balzaal én een autowerkplaats is geweest. Laat die 20 jaar verkommeren. Haal alle rommel eruit en maak er een expo van net voor de investeerders ermee aan de haal gaan.Het resultaat is pure poëzie.

Ik onthou vooral het werk van Ingo Günter, Natalia Szostak, Amelie Grözinger,en Viet Ban Pham.

10653321_10203769144122118_5057451888230125433_n 1962720_10203769147242196_8721336605436576206_n 10348460_10203716006673715_5842959571348403442_n

RINUS VAN DE VELDE in Galerij Zink

Jonge wilde Belg Rinus Van de Velde is reeds zo’n 10 jaar bij Zink. En dit zou naar verluidt (zegt ie zelf!) zijn beste expo zijn. Werk en galerij zijn perfect op mekaar ingespeeld.

Ik vind het knap, maar ben niet ontroerd. Het raakt me niet. Nog niet.

Copyright: Zink Gallery, Berlin, Germany

Rinus Van de Velde Copyright: Zink Gallery, Berlin, Germany

De vraagstelling, de allegorie van de artiest als/op een eiland, de getormenteerdheid (gespeeld of niet), het zeer grote egocentrisme…ik weet niet of het serieus bedoeld is of het allemaal maar om te lachen is. Of misschien is het beide. Het feit dat je dat als toeschouwer niet weet, pleit voor Rinus Van de Velde. Want een kunstenaar moet in mijn ogen vragen oproepen. Zolang hij ze maar niet beantwoordt. VDV werkt vooral met houtskool. En hij beheerst zijn kunst meesterlijk. Dat is feest. Altijd.

GALERIJ HARDHITTA (op verplaatsing) “A story to tell”Curated by Bene Taschen

10686736_10203769024919138_4551988277856995106_n Drie steden, drie fotografen. Berlijn, New York, Los Angeles. Ik kom van buiten waar de zon schijnt en de marathon zijn gangetje gaat. Hierbinnen (een oud postgebouw in Kreuzberg op een boogscheut van de Potzdamer Platz) is het keihard. Fotografen Gregory Bojorquez, Joseph Rodriguez en Miron Zownir fotograferen de zelfkant van de maatschappij. Zownir was dé fotograaf van de Berlijnse punkscene begin jaren tachtig. Sommige foto’s zijn zo hard dat ik er amper naar kan kijken.

Cover_web

Zownir latest book (photo taken from his web site)

 

Waar nostalgie en eclecticisme de plak zwaaide in de Kolibri balzaal, waar Van de Velde zijn imagination au pouvoir liet, in deze achterzaal van een oud postgebouw ben ik beland in een totaal ander universum: dat van de ruwe steedse realiteit.

Waar kleine kinderen de fotograaf vragen of hij zijn vader niet wil zijn want het joch heeft er geen meer. Waar dandy’s in toiletten spuiten, waar meisjes te vroeg kinderen krijgen, punkers liefdeloos voor de camera neuken en waar bendeleden een paar uur nadat de foto werd genomen al niet meer in leven zijn.

Zwaar onder de indruk stap ik weer op de fiets,  probeer door het fantastische Gleisdreieckpark te fietsen in de hoop op iets minder sombere gedachten. Het lukt. Ten dele.

 

 

 

 

 

Alle foto’s zijn van mijn hand behalve de foto van het werk van Rinus Van de Velde waarvan het copyright waarschijnlijk in de handen van Galerij Zink is. (website) en de foto van de cover van het laatste boek van Zownir.

 

Pasen in het Park

DSC01219

Dat de winter lang was en Pasen vroeg kwam, is een open deur intrappen. Met permissie gebruik ik deze zin toch als inleiding om de foto’s te duiden. Want sneeuw en paashazen is niet echt een geloofwaardige combinatie.

Paasmaandag 2013 heb ik mijn kinderen van 18 en 9 van de computer kunnen losrukken om een bezoekje te brengen aan het Schöneberg Sudgelände Park.

Dat is één van die typisch Berlijnse parken: het is eigenlijk een oud rangeerstation (één van de grootste van Duitsland in de jaren dertig) met ateliers en alles wat er bijhoort . Na de oorlog werd het gesloten en werd het minder en minder gebruikt. Het werd zowat 60 jaar verwaarloost. Jaren waarin de natuur de tijd heeft gekregen om haar plaats terug op te eisen. Ik geef toe: dit is een zeer geslaagde make –over en de burgerinitiatieven die hiervan aan de basis lagen kunnen niet genoeg bedankt worden. Sinds 2000 is het officieel een natuurpark . Het zou een soort compensatie geweest zijn voor wat er met de betonnering van de Potzdammer Platz is gebeurd.

Ik had op internet gelezen dat er allerhande animaties zouden zijn met de Paasdagen en dat kon ik mijn negenjarige zoon niet echt onthouden. De zon schijnt en het is amper 40 minuten stappen en sporen van huis tot park.

De fun begint eigenlijk al zodra je uit de trein stapt en het metrostationnetje aanschouwt. Dat is vanaf nu officieel tot mijn favoriet stationnetje verkozen. “Priesterweg” heet het en het is zo retro dat het bijna onecht lijkt.

Afbeelding

(Foto: Wikipedia)

Je betaalt 1 euro inkom en dan kan je onbeperkt genieten van 18 hectaren Industrieel natuurgebied.Het park heeft alles wat bij een Berlijns park hoort: een grafitti-muur, een bar, een museumpje voor moderne kunst, een paar leuke architecturale vondsten, wat verlaten en doorroeste industriële voorwerpen.

DSC01209DSC01231DSC01241

Afbeelding

Oh, en ik zou het bijna nog vergeten: een geweldige ouwe locomotief.

Locomotion

De rails zijn omgebouwd in begaanbare paden en tussen de paden is de vegetatie in stand gehouden waardoor het geheel veel groteer lijkt dan het eigenlijk is. Het design is gebeurd door een artiestengroep genaamd Odious. Ze hebben dat ook gesigneerd al moet je wel heel goeie ogen hebben om hun handtekening te vinden.

DSC01251

DSC01282

Het park op zich is geweldig, de animaties (en de koffie) een beetje aan de lauwe kant maar dat kan de pret van het eieren rapen niet drukken.

Moest je ook zin hebben om een kijkje te nemen: het park is open van 9u00 tot zonsondergangen je mag/kan er niet fietsen of skaten noch  met je hond wandelen. Het is echt de bedoeling dat het een natuurgebied is en blijft. Maar net ernaast, aan de andere kant van de spoorweg, ligt een heel leuk recreatiegebied waar het erg goed skaten is (weet ik wegens door zoonlief zelf getest en goedbevonden).

Afbeelding

Credit foto’s:  Louise Vangilbergen tenzij anders aangegeven.